توضیحات
کتاب واژهنامۀ یادداشتهای عینی
(فهرست، شرح و توضیحِ لغات، ترکیبات، تعبیرات و اصطلاحات)
سَرسخن کتاب واژهنامۀ یادداشتهای عینی :
دربارۀ «واژهنامۀ یادداشتهای عینی» که اینک در این شکل و شمایل در پیشِ روست، در مقدّمهای که بر تصحیحِ یادداشتهای عینی نوشتهام، کتاب واژهنامۀ یادداشتهای عینی
به تفصیل سخن گفتهام، امّا به سببِ اینکه این واژهنامه در جلدی جداگانه تدوین یافته است و ممکن است کَسانی آن را بدونِ جلدهای یادداشتها و بهصورتِ تَکجلدی درخواست کُنند، لازم دیدم در اینجا هم، بااینکه تکرارِ برخی از همان مطالبِ مقدّمه است، به اختصار توضیحاتی دربارۀ آن بیاورم.
«واژهنامۀ یادداشتهای عینی» یک فرهنگِ لغت است که دربرگیرندۀ فهرست و شرح و توضیحِ لغات، ترکیبات، تعبیرات و اصطلاحاتِ یادداشتهای صدرالدّین عینی (1878-1954 م)، نویسندۀ بزرگِ تاجیک، است.
در این واژهنامه، ابتدا مدخل، سپس معنا و شرح و توضیحِ آن و بعد از آن، شمارۀ جلد و شمارۀ صفحهها آمدهاند.
هیچ علامتِ اختصاریِ خاصّی نیاوردهایم؛ تنها برای ارجاع به مدخلِ دیگر از علامتِ پیکان (←) استفاده کردهایم.
واژههای روسی را افزون بر اینکه در قوسینْ روسی بودنِ زبانِ آن را معلوم کردهایم، در قوسینِ دیگر، شکلِ روسیِ آن را هم در جلویِ واژه آوردهایم. همچنین در برخی مواردِ لازم، زبانِ برخی واژهها یا مسئلههای ادبی، زبانی و دستوری یا نکتههای گوناگونِ دیگر مانندِ گفتاری بودن یا دینی بودن و غیره را در قوسین نشان دادهایم.
کتاب واژهنامۀ یادداشتهای عینی مصطفی باباخانی صدرالدین عینی
کوشش کردهایم که شمارۀ تمامِ صفحههایی را که لغت در آن آمده است، بیاوریم و به چند نمونه اکتفا نَکُنیم؛ مگر واژههایی که زیادند و اهمّیّتِ چندانی هم ندارند، یا بعضی فعلها که خیلی زیادند، یا واژههایی که از فرطِ زیادی قابلِشمارش نیستند و در هر صفحهای یا یک دو صفحه در میان آمدهاند،
به چند نمونه بسنده کرده، پس از شمارۀ صفحهها در قوسینْ عبارتِ «در بیشترِ صفحاتِ چهار جلدِ یادداشتها» یا «در بسیاری از جاهای چهار جلدِ یادداشتها» را آوردهایم؛
اینها هم البتّه بسیار کماند و به سیزده مورد بیشتر نمیرسند.
برای مثال، مدخلهایی چون «دویُم» (= دوم)، «هیج» (= هیچ)، «خذمت» (= خدمت)، «کُشادن» (= گُشادن که در لهجۀ تاجیکی با کاف (بدونِ سَرکَش) میآید) و «بَلَنْد» (= بُلَند، مقابلِ پَست که تاجیکانْ به فتحِ اوّل و دوم تلفّظ میکُنند) را در واژهنامه آورده،
به چند نمونه بسنده کردهایم و چون معنایشان معلوم است و ابهامی ندارند و در بیشترِ جاهای یادداشتها هم آمدهاند، شمارۀ صفحۀ همۀ نمونهها را که بسیار زیاد میشد، نیاوردهایم.
نمونۀ دیگر، واژۀ «مَخْدوم» است، به معنایِ «آنکه دیگران به وی خدمت میکُنند، ارباب، کارفرما، بزرگ، سَروَر؛ عنوانِ احترامآمیزی است که بسیاری از رجال و علما و بزرگان و ثروتمندانِ بُخارا داشتند» که بسیار زیاد و غیرِقابلِشمارش است، همۀ موارد را نیاورده، به نشان دادنِ نُه مورد بسنده کردهایم.
مصطفی باباخانی صدرالدین عینی
به غیر از نمونههای اینچنینی، اگر واژهای صد یا دویست بار هم در متن آمده باشد، شمارههای جلد و صفحۀ آن را آورده، فهرست کردهایم.
واژههایی که بهنوعی به هم ربط دارند، همچون واژههای دواملایی، هممعنا، شبیه به هم و غیره، علاوه بر نشان دادن و فهرست کردنِ هرکدام، آنها را با علامتِ پیکان (←) به مورد یا موردهای دیگر هم ارجاع دادهایم. بنابراین، «واژهنامۀ یادداشتهای عینی» هم فرهنگِ لغت است و هم واژهیاب.
این «واژهنامۀ یادداشتهای عینی» برای خوانندۀ یادداشتها مفید و لازم است و هر زمان میتواند به آن مراجعه کُنَد و مشکلاتِ خود را رفع نَماید؛
از اینرو، هیچگاه بینیاز از آن نیست. برای پژوهشگران نیز، هم از این نظر که یک فرهنگِ لغتِ زبانِ فارسیِ رایج در حوزۀ ماوراءالنّهر در دست دارند و هم از این حیث که با فهرستی که از واژهها به دست داده است، به آسانی میتوانند نمونهها و شاهدمثالهای واژگانیِ خود را بیابند، بسیار کاربُردی است.
در پایانِ واژهنامه، «کتابنامه» آمده است که شاملِ همۀ منابعی است که مستقیم یا غیرِمستقیم از آنها استفاده کردهام.
جهت خرید کتاب واژهنامۀ یادداشتهای عینی و هرگونه سوال
با ایدی @arvannashr در تلگرام یا تماس تلفنی با 02166962850 مستقیما استعلام قیمت و راهنمایی بگیرید.
می توانید به راحتی این کتاب به تالیف: صدرالدّین عینی و تصحیح، تحقیق، توضیح: دکتر مصطفی باباخانی
را از انتشارات آرون تهیه نمایید.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.